international marxist tendency nederland

Na de twee pensioenstakingsdagen van 28 en 29 mei, waarin de macht van de Nederlandse werkende klasse duidelijk werd voor iedereen, hebben de onderhandelaars van de FNV een principeakkoord gesloten met minister Koolmees.

Dit akkoord wordt ondersteund door de werkgevers als een goede stap vooruit, wat het al direct verdacht maakt. Naast de regeringspartijen steunen ook PvdA en GroenLinks het akkoord, wat hun zwakke politiek blootlegt. Voor de FNV-top, de werkgevers en de partijen wordt dit nu gepresenteerd als een soort groot compromis in het belang van de gehele samenleving.

De FNV-leden mogen hun mening geven in een raadgevend referendum (tussen 12 en 15 juni), waarna het ledenparlement een beslissing maakt over de deal. De FNV-leiding probeert de deal door te drukken. Vice-voorzitter Tuur Elzinga claimt dat er geen betere deal mogelijk is en dat het of deze deal, of de status quo is. De social media accounts van FNV reageren zeer fel op reacties van FNV-leden die zich uitspreken tegen het akkoord, terwijl deze zich nog mogen uitspreken in een referendum.

De basis van de FNV is echter terecht ontevreden. De eisen van de FNV (bevriezing AOW-leeftijd op 66; indexatie pensioenen; deelname ook voor flexwerkers en zzp'ers) worden namelijk niet ingehuldigd.

Plannen van het akkoord

De AOW-leeftijd wordt 2 jaar bevroren, daarna gaat deze weer (iets langzamer dan nu) stijgen met de levensverwachting. Onder de kaderleden was er veel animo voor de eis 'AOW op 65', welke door de FNV-leiding op voorhand in de naam van het 'realisme' werd verzacht naar 'bevriezing op 66'. Nu zien we geheel geen bevriezing van de leeftijd, in een tijd dat we meer rijkdom produceren dan ooit en er steeds meer arbeiders niet gezond de eindstreep zullen halen. Jongeren wordt verteld dat de stijging betekent dat zij dan minder voor ouderen moet betalen, maar de stijging van de AOW-leeftijd voor de huidige jongeren (die zelf allemaal ook een keer ouder worden) wordt over gezwegen.

In plaats van indexatie gekoppeld aan de inflatie, komt er de mogelijkheid dat pensioenfondsen eerder mogen indexeren (op basis van de huidige strenge rekenregels gekoppeld aan de ECB-rentes, welke dat moeilijker maken), maar tevens eerder mogen korten. Oftewel, de pensioenen worden gekoppeld aan de economische conjunctuur. In de huidige groeiperiode kan dat positief lijken, maar in de Europese Unie zien we een dalende economische groei. De dreiging van protectionisme, of het knappen van de zeepbel van de huizenmarkt, kunnen voor economische problemen zorgen die zich zullen vertalen in kortingen op pensioenen.

Wat betreft deelname van flexwerkers en zzp'ers, is er een concessie gedaan dat zzp'ers zich kunnen aansluiten bij een pensioenfonds, maar dit is niet verplicht. Waarschijnlijk wordt dit bij een particuliere pensioenverzekeraar, waardoor er geen deelname is aan de opbouw samen met collega's in loondienst. Gezien de concurrentie tussen zzp'ers, is er een druk om  kosten te besparen, waardoor velen (vooral schijnzelfstandigen) zich alsnog niet zullen aansluiten. Verplichte aansluiting van alle zzp'ers zou dit probleem verhelpen.

Voor flexwerkers is er helemaal niets beloofd. Deze voornamelijk jonge werkers bouwen minder of geen pensioen op. Dit wordt niet verteld door hen die beweren dat het akkoord goed is voor jongeren.

De concessie voor zware beroepen is een klein lichtpunt. Er is geen fiscale boete meer voor het eerder laten stoppen van werkers in zware beroepen, die nu 3 jaar eerder kunnen uittreden. Deze is echter alleen voor het jaarloon tot €19.000. Velen zullen buiten de boot vallen, aangezien de werkgever over de rest van het loon wel een boete moet betalen.

De afschaffing van de 'doorsneepremie' wordt gepresenteerd als een concessie richting jongeren, 'die dan niet meer hoeven te betalen voor de ouderen'. Dit wordt gepresenteerd als een noodzaak omdat de arbeidsmarkt nu anders is dan in het verleden. Mensen werken niet meer hun hele leven in één fabriek, mensen wisselen vaker van baan, etc. De oplossing van meer individuele pensioenpotjes, zet echter de deur open voor verdere individualisering en privatisering van pensioenen. Private verzekeraars azen immers op de €1600 miljard die in de pensioenpotten zit en willen deze potjes graag openbreken onder het mom van een generatieconflict.

Er is geen sprake van een generatieconflict. De jongere arbeiders hebben het niet slechter omdat de oudere arbeiders het beter hebben. Zij hebben het slechter omdat de Nederlandse kapitalisten en hun vrienden in meerdere opvolgende kabinetten al decennia lang de aanval hebben ingezet op arbeidsrechten en lonen. Beter voor jongeren zou het zijn als het minimumloon verhoogd zou worden naar €14 (dan wordt er ook meer pensioen opgebouwd), er een einde komt aan flexcontracten  zonder pensioenopbouw en als alle pensioenfondsen verenigd zouden worden in één nationaal pensioenfonds waaraan iedere loonarbeider en zzp'er deelneemt.

 Dit akkoord als geheel is een slap compromis. Het is een verzachting wat betreft de AOW-leeftijd en de zware beroepen, maar het is over het algemeen een overwinning voor het kabinet-Rutte III en de werkgevers. Deze kunnen hun plannen nu doorzetten, met steun van de vakbondsleiding, die haar achterban in bedwang zal moeten houden.

De werkende klasse heeft zich niet voor niets gemobiliseerd. Er is veel onvrede met dit principeakkoord. Dit akkoord sluiten zou een klap zijn voor de arbeidersbeweging en tot demoralisatie leiden bij grote lagen. Het ledental van de bonden zou verder dalen. Dit terwijl we nu juist een groeiende strijdbaarheid zien.

Natuurlijk kan men niet permanent gemobiliseerd zijn. Soms is het nodig om compromissen te sluiten, na een lange strijd waarin de werkende klasse uitgeput is. Dat is elementaire logica. Nu zien we echter een vechtlust, die we niet meer gezien hebben sinds de grote beweging tegen kabinet-Balkenende II in 2004. De gemobiliseerde leden zijn bereid tot meer acties om het land plat te leggen. Een meerderheid van de Nederlandse bevolking steunde daarnaast de acties van 28 en 29 mei.

Nu de strijd afblazen zal de beweging schaden. Daarom adviseren wij de FNV-leden om tegen dit akkoord te stemmen in het referendum.

 

 

 

Deel dit artikel
FaceBook  Twitter