De demonstratie Stop de Oorlogskoorts van 27 september wordt flink aangevallen door politici en commentatoren die de militariseringsplannen van de regering-Jetten en de NAVO steunen. Deze paniekreactie toont aan dat de stemming rond de militarisering begint te veranderen. Wat zijn de stappen vooruit en hoe bestrijden we daadwerkelijk de ‘oorlogskoorts’?
Het wordt voor steeds meer mensen duidelijk dat de kwestie van bezuinigingen op sociale zekerheid en zorg gekoppeld is aan de kwestie van militarisering, van toenemende uitgaven aan defensie. Het effect van de jarenlange campagne voor militarisering, voldoen aan de NAVO-norm en eindeloos wapens kopen voor Oekraïne begint af te nemen.
Hysterie
Het is precies om deze reden dat we nu een nog hysterischere reactie zien vanuit de burgerlijke partijen en het liberale establishment, om iedere oppositie en zelfs iedere twijfel en nuancering over de militariseringsplannen weg te zetten als het gevolg van Poetins propaganda, waarmee men direct of indirect Poetin helpt.
Jimmy Dijk werd aangevallen door Yoeri Albrecht, directeur van debatcentrum De Balie, omdat hij op sociale media zijn profielfoto had voorzien van de blijkbaar extreme boodschap "Ik kies voor vrede". Dit was een opmaat voor een lasterlijke aanval van D66-fractievoorzitter Jan Paternotte, die Jimmy Dijk en de SP “waanzinnig naïef” noemde, omdat ze door hun deelname aan Stop de Oorlogskoorts goed gelovig zouden zijn tegen Poetin.
Opiniestukken in landelijke en regionale kranten bekritiseren de demo. Schrijver Tommy Wieringa, een extreme fanaat wat betreft de militaire steun aan Oekraïne, noemt de demonstranten van Stop de Oorlogskoorts in een opiniestuk in de Volkskrant in één zin met de fascistische demonstranten op het Malieveld op 19 september. Hun ideeën zouden puur het gevolg zijn van Poetins desinformatie, enz. enz.
Zelfs activisme voor andere doelen is verdacht. Dat mensen in Nederland opkomen voor Gaza werd bekritiseerd door ex-journalist Joris Luyendijk, die liever ziet dat men dat voor Oekraïne doet. “Oekraïne is wij, Gaza is zij,” aldus Luyendijk, die vergeet te noemen dat Oekraïne ruim €12 miljard militaire steun heeft gekregen van Nederland, terwijl Gaza niet alleen geen militaire steun heeft gekregen van Nederland, maar Nederland weigert de militaire banden te verbreken met het genocidale Israël.
Dit klimaat van hysterie is een gevolg van het einde van de liberale wereldorde en de verkoeling van de relatie tussen de VS en Europa. In een tijdperk van opkomende machten als Rusland en China, protectionisme, handelsoorlogen en echte oorlogen, dreigen de heersende klassen van Europa hun positie in de wereld kwijt te raken aan rivalen als China, Rusland en zelfs (met Groenland) de VS.
Dat is de reden achter de militarisering. Het verdedigen van de belangen van de heersende klassen van Nederland en andere Europese landen, die zij hebben in Oost-Europa, het Midden-Oosten, Afrika, enz. En om deze militarisering door te voeren, vallen ze de verworvenheden van de werkende klasse aan. En wie hieraan ook maar enigszins twijfelt, krijgt deze liberale vechthonden op zich afgestuurd, die “Poetin, desinformatie, Oekraïne” naar je blaffen.
Het tij begint langzaam te keren
Dat de demonstratie Stop de Oorlogskoorts in het nieuws komt en wordt aangevallen toont aan dat tij begint te keren. Dat de militarisering betaald wordt door bezuinigingen op sociale zekerheid en zorg heeft natuurlijk al geleid tot de eerste stakingsgolf tegen bezuinigingen sinds 2004.
Naast dat aspect begint nu ook meer duidelijk te worden over andere gevolgen van de militarisering. De Wet op de Defensiegereedheid (WODG) geeft meer macht aan Defensie, dat allerlei bestaande regels mag omzeilen op het gebied van milieu en natuur, geluidsoverlast. Dit om sneller wapen- en munitiefabrieken op te kunnen zetten, of kazernes en oefenterreinen te bouwen, ook in natuurgebieden. We hebben al gezien hoe militaire oefeningen tot bosbranden hebben geleid; met deze wet zal dit, samen met andere overlast en schade, verder toenemen.
Daarnaast toont de uitzonderingspositie meteen aan dat als burgerlijke politici een probleem echt willen oplossen, er wel van alles mogelijk is. Jongeren kunnen duidelijk zien hoe het gemakkelijker wordt een kazerne te plaatsen waar zij straks mogelijk in verblijven, terwijl er geen uitzonderingswet is voor het sneller bouwen van die broodnodige woningen.
De WODG dient verder om de weg vrij te maken voor een gedeeltelijke opkomstplicht van jongeren tussen 17-27 jaar, als Defensie via vrijwillige werving niet genoeg nieuw personeel werft. Dat gebeurt via een verplichte enquête en medische keuring.
Een zeer anti-democratisch aspect van de wet is de verzameling van persoonsgegevens van mogelijke dienstplichtigen, maar ook beroepspersoneel van Defensie. Dit gaat onder andere om gegevens als seksuele geaardheid en lidmaatschap van politieke partijen en vakbonden; een duidelijk middel om de ‘juiste’ jongeren aan te trekken en ‘oproerkraaiers’ te weren uit de krijgsmacht. De bestaande vakbond voor beroepsmilitairen AFMP verzette zich al tegen deze wet, omdat ze vreest monddood gemaakt te worden.
De demonstratie Stop de Oorlogskoorts is daarom een stap vooruit. Het is positief dat grotere organisaties als de SP, FNV Young&United en de Landelijke Studentenvakbond duidelijk partij kiezen tegen de militarisering.
Pacifisme en geloof in diplomatie
Niettemin zijn het manifest en de eisen van de coalitie zelf doordrongen van pacifisme en geloof dat instituties en overleg vrede kunnen brengen. De Revolutionaire Communisten delen die ideeën niet.
Oorlog is geen irrationele keuze (‘koorts’) tegenover diplomatie en de-escalatie als rationele keuzes. Het is, zoals Clausewitz zei, “de voortzetting van politiek met andere middelen.” In het geval van Nederland en zijn bondgenoten gaat het over de voortzetting van hun imperialistische politiek, in de strijd tegen andere imperialistische machten.
Laten we Oekraïne beschouwen. De Oekraïne-oorlog is een inter-imperialistisch conflict tussen enerzijds de VS en zijn Europese NAVO-bondgenoten, en anderzijds Rusland, dat wordt uitgevochten tot de laatste druppel Oekraïens bloed. Terwijl Oekraïne onmogelijk nog kan winnen en zelf geconfronteerd wordt met gewelddadig verzet tegen de gedwongen rekrutering tegen het leger, blijven NAVO-landen wapens sturen om de strijd voort te zetten.
De eis voor onderhandelingen en een vredesakkoord lost echter ook niets op. Een vredesakkoord zou een imperialistische vrede inhouden, een akkoord tussen Rusland en de VS dat het conflict bevriest. De enige manier om dit conflict echt te beëindigen is om de imperialistische machten te breken die het van beide kanten aansturen. Voor ons in Nederland betekent dat een strijd tegen onze eigen heersende klasse, die militariseert ten koste van de sociale zekerheid en zorg van de werkende klasse. Door de macht over de economie en staat in handen te brengen van de werkende klasse, kunnen we produceren voor menselijke behoeften en een buitenlandse politiek voeren die daar het verlengde van is, in plaats van een die de belangen dient van grote banken en bedrijven.
Het is dus geen kwestie van het bestrijden van ‘oorlogskoorts’ op zichzelf, maar de onderliggende oorzaken: het kapitalisme en imperialisme.
Hoe verder?
De stakingsacties eerder deze maand toonden het potentieel van de Nederlandse werkende klasse om zich tegen de bezuinigingen te verzetten, maar de acties zijn nu ‘on hold’ gezet in afwachting van wat het kabinet gaat doen. De vakbondsleiders lijken te hopen op een deal van het kabinet met PRO die de bezuinigingen schrapt, maar dat is verre van zeker. En zelfs als die er zou komen, zal de militarisering elders door betaald worden, wat nieuwe bezuinigingen betekent.
De leiding van de vakbonden zelf is stil over de militariseringskwestie en durft de olifant in de kamer niet te benoemen. Bezuinigingen worden afgeschilderd als louter een asociale politieke keuze die het kabinet ook kan terugdraaien, en geenszins verbonden met de militariseringskwestie. Het is positief om te zien dat FNV Young&United dit wel aankaart. De strijd binnen de vakbonden om een duidelijk anti-militaristisch geluid te laten horen is essentieel en moet en zal daarom voortgezet worden.
Een reden waarom de vakbondsleiding stil is, is precies hun verbond met PRO. Deze partij verwerpt de militarisering niet, maar steunt deze. Het enige verschil is dat zij illusies hebben dat dit ook kan zonder bezuinigingen, door grote vermogens meer te belasten. Zo smeren zij een ‘progressief’ likje verf over hun verraderlijke militaristische politiek. Dat zelfs de jongerenorganisatie van PRO, Protest, zich tegen deze koers keert, laat zien dat de stemming onder jongeren aan het veranderen is.
De belangrijkste taak is om de strijd tegen de bezuinigingen te koppelen aan de strijd tegen militarisering. Dat kan alleen op basis van een duidelijk klassenstandpunt. De bezuinigingen raken de werkende klasse en de militarisering ook, want de militarisering betekent bezuinigingen en allerlei andere lasten (inclusief het leveren van kanonnenvoer) voor de werkende klasse. Het koppelen van deze twee zaken vergt een strijd binnen de vakbonden. Ook betekent het een strijd tegen wollige pacifistische en reformistische ideeën binnen de vredesbeweging, voor de heldere ideeën van het marxisme: de enige ideeën die werkelijk kunnen uitleggen waar oorlogen vandaan komen en hoe we ze kunnen stoppen.
Als Revolutionaire Communisten doen we mee aan de strijd tegen bezuinigingen en militarisering, en koppelen we dit aan een revolutionair perspectief. De enige manier om echt een einde te maken aan de grondoorzaak, is door een einde te maken aan het imperialisme en kapitalisme. Daar is een communistische partij voor nodig. Sluit je aan en help mee in het bouwen van zo’n partij.
