Het is 75 jaar geleden dat de Februaristaking plaatsvond. In Amsterdam legden op 25 februari 1941 tienduizenden arbeiders het werk neer uit protest tegen de deportatie van de Joodse bevolking door de Duitse bezetter. De algemene staking verspreidde zich naar andere plaatsen en werd de volgende dag met wrede repressie beëindigd door de nazi's. Het was een sleutelmoment in de geschiedenis van de Nederlandse klassenstrijd.

In november komen wereldleiders voor de 21ste keer in Parijs samen om een oplossing te vinden voor het ecologische probleem. Maar de verwachtingen zijn laag: waarom zouden ze nu wel ernstige maatregelen kunnen nemen daar waar ze de vorige 20(!) keer gefaald hebben? “Verander het systeem, niet het klimaat!”, waren de woorden van de Latijns-Amerikaanse revolutionair Hugo Chavez. Nu is het de niet mis te verstane slogan van de mobilisaties in Parijs.

Kort interview met Lal Khan, redacteur van de Asian Marxist Review, over Mohenjo-daro. Mohenjo-daro is een vijfduizend jaar oude beschaving. Deze maatschappij in de Indus vallei was modern en op haar tijd vooruit.

Het basisinkomen is weer in de mode. De aanhoudende werkloosheid en de toenemende automatisering leiden ertoe dat dit oude idee weer onder het stof vandaan is gehaald. Ook ter linkerzijde hoort men stemmen die pleiten voor een basisinkomen als oplossing voor vele problemen. Een kritische marxistische analyse van Erik Demeester.

De Franse econoom Piketty, schrijver van de bestseller ‘Capital in the 21st Century’, kwam 5 november naar Nederland. Als eerste sprak hij, op uitnodiging van GroenLinks, in de Tweede Kamer. Later op die avond sprak hij in de Amsterdamse poptempel Paradiso.

Dit artikel van Daniel Morley uit 2011 gaat in op de laatste ontwikkelingen in de chaostheorie, aan de hand van een toenmalige BBC-documentaire. Het toont aan hoe de chaostheorie de filosofie van het marxisme, dialectisch materialisme, bevestigt.

155 jaar geleden verscheen On the Origin of Species van Charles Darwin, een van de grootste mijlpalen in de geschiedenis van de wetenschap.Daarin ontwikkelde Darwin de evolutietheorie die stelt dat biologische soorten niet onveranderlijk zijn, maar verwant zijn aan elkaar en evolueren door een proces van variatie en natuurlijke selectie. We publiceren hier een artikel van Nick Deschacht uit 2009.

“De vraag of aan het menselijk denken objectieve waarheid mag worden toegekend, is geen theoretische, maar een praktische vraag. De mens moet de waarheid, d.w.z. de werkelijkheid en de macht, het aardse karakter van zijn denken in de praktijk bewijzen. De strijd over de werkelijkheid of niet-werkelijkheid van het denken, dat volledig losstaat van de praktijk, is een zuiver scholastische kwestie.” (Marx, Tweede Stelling over Feuerbach)

Honderdvijftig jaar geleden, op 28 september 1864, werd de Internationale Arbeidersassociatie (IAA), beter bekend als de Eerste Internationale, geboren. Deze eerste internationale proletarische organisatie effende de weg voor de groei van de organisatie van de arbeidersklasse en de verspreiding van het marxisme wereldwijd. De heersende klasse beefde voor deze revolutionaire dreiging.

We publiceren een artikel van de Britse marxistische theoreticus Ted Grant over arbeiderscontrole en -participatie. Ondanks het gegeven dat het artikel bijna 40 jaar oud is, heeft het aan relevantie niets ingeboet. In een tijd van nationaliseringen (ABN AMRO, SNS Reaal) en economische crisis biedt het een duidelijke visie op de noodzakelijke stappen die genomen moeten worden om afscheid te kunnen nemen van het kapitalisme.

Veertig jaar geleden werd de dictatuur van Caetano, die vijftig jaar had standgehouden in Portugal, in één klap omvergeworpen door arbeiders, boeren en soldaten. Het was een periode van enorme radicalisatie, een echte revolutie. Alleen het tekortschieten van de leiding van de arbeidersbeweging heeft het kapitalisme gered in Portugal.  [Een analyse uit 2004 van André Gonsalis]

Naar aanleiding de Internationale Vrouwendag op 8 maart bespreken we in dit dossier de relatie tussen marxisme en vrouwenemancipatie en staan we even stil bij drie belangrijke marxisten: Clara Zetkin, Alexandra Kollontai en Rosa Luxemburg. Door de vrouwenkwestie te koppelen aan de klassenstrijd overstijgen deze revolutionaire activisten en denkers het burgerlijke feminisme en zijn hun ideeën vandaag nog brandend actueel. [Dit is een herpublicatie van een artikel van Vonk België uit 2008]